De Turkse langhalsluit of bağlama

woensdag, 29 april 2009 11:23

Dit boek over de Turkse langhalsluit, ook wel saz of bağlama genoemd, is het eerste dat in Nederland over dit instrument verschijnt. In de Turkse muziekcultuur neemt de bağlama een zeer prominente plaats in. Hij vormt de kern van alle volksmuziekensembles en -orkesten en is een populair instrument in de arabesk-, amusements- en popmuziek. Het is het instrument bij uitstek in het Turkse muziekonderwijs, en in de godsdienstige rituelen van Turkse alevieten. De bağlama is ook steeds vaker op de internationale concertpodia als solo-instrument te horen.

Het instrument, dat tot de tanbûrfamilie behoort, heeft een lange geschiedenis in Turkije. De oorspronkelijk tweesnarige tanbûr wordt reeds vermeld in pre-islamitische Perzische bronnen. Uit de tanbûr, die zich langs de Zijderoute verspreidde, ontstond een grote familie van drie- of meersnarige varianten, soms met in koren gegroepeerde snaren, waaronder de Turkse saz en bağlama.

Het boek begint met de fascinerende oorsprong en ontwikkeling van de luit vanuit de Oudheid tot in de huidige tijd aan de hand van een geografische kaart. Wij maken kennis met de vele verschijningvormen van het instrument en eveneens met innovatieve hedendaagse bağlama typen. Vervolgens wordt aandacht besteed aan het productieproces, waarbij veldonderzoek en interviews met instrumentmakers een rol speelden zoals de vooraanstaande Kemal Eroğlu uit Istanbul. De verschillende stadia van de bouwwijze worden beschreven alsook de vorm en versieringen. Een volgend hoofdstuk wordt gewijd aan de techniek van het bespelen. Het Turkse toonsysteem wordt aan de westerse lezer geïntroduceerd, waarop aan de hand van een geografische kaart een overzicht volgt van de Turkse volksmuziek zoals die tot op vandaag wordt beoefend.

Geen ander boek behalve dat van Laurence Picken, Folk Musical Instruments of Turkey uit 1975, geeft zo’n compleet, gedetailleerd en toegankelijke beeld van alle aspecten die met de bağlama te maken hebben. Het boek is rijk geïllustreerd (kleur en zwart-wit) en gaat vergezeld van een CD met door Okan Murat Öztürk gespeelde muziekvoorbeelden van de verschillende speelstijlen en instrumenten uit de bağlamafamilie. Het boek besluit met een discografie, bibliografie, glossarium van muzikale begrippen en index.

Niet alleen voor luitspelers (Nederlanders én Turken) maar ook voor liefhebbers van wereldmuziek zal dit boek interessant blijken te zijn.

*Dit boek kwam tot stand met financiële ondersteuning van het Prins Bernhardcultuurfonds.

Geïllustreerd, ingenaaid (met CD), 17 x 23 cm, omvang 160 blz, isbn 978 909024004 6 | nur 660, prijs € 19,50.
Te koop bij (of te bestellen door) de betere boekhandel. Het boek kan ook besteld worden via www.baglamaboek.nl echter dan komen er verzendkosten bij.